არბიტრაჟის ბლოგი

„Technology is a useful servant but a dangerous master[i].“            „ტექნოლოგია კარგი მსახურია, მაგრამ საშიში ბატონი.“ ტექნოლოგიური ცვლილებების ეპოქაში ხელოვნური ინტელექტი ჩვენი ცხოვრების თითქმის ყველა სფეროში გვხვდება. გამონაკლისს არც სამართლის სფერო წარმოადგენს. ხელოვნური ინტელექტის (AI) ინსტრუმენტები სულ უფრო მეტად ინტეგრირდება იურიდიულ პრაქტიკაში. შესაბამისად, მათი გამოყენება არბიტრების მიერ დავის გადაწყვეტის პროცესში უკვე არა თეორიული შესაძლებლობა, არამედ […]

შესავალი 1958 წლის ნიუ-იორკის კონვენცია  უცხოური საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებების ცნობისა და აღსრულების შესახებ („კონვენცია“) ამომწურავად ჩამოთვლის V მუხლში იმ საფუძვლებს, რა საფუძვლებზე დაყრდნობითაც შესაძლოა უარი ეთქვას მხარეს საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების ცნობა-აღსრულებაზე. ამასთან, კონვენცია აღიარებს საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების არსებითი გადასინჯვის აკრძალვას, რაც  გულისხმობს იმას,  რომ  „სასამართლოს არ აქვს უფლებამოსილება არსებითი გადასინჯვის საფუძველზე საქმეზე ახალი გადაწყვეტილება გამოიტანოს, თუნდაც საარბიტრაჟო ტრიბუნალის […]

შესავალი ყირიმის ანექსიას და რუსეთის მიერ დონეცკისა და ლუგანსკის რეგიონებში განხორციელებულ უკანონო სამხედრო აგრესიის საპასუხოდ, არაერთმა ქვეყანამ, ასევე ევროკავშირმაც, საერთაშორისო სანქციების დაწესებით უპასუხა. ამასთანავე, თავად უკრაინამაც ეტაპობრივად განავითარა სანქციების რეჟიმი. 2014 წლის აგვისტოში უკრაინამ მიიღო „სანქციების შესახებ“ კანონი, [1] რითიც შექმნა სამართლებრივი ჩარჩო უცხოელი ფიზიკური და იურიდიული პირების მიმართ სანქციების გამოყენებისთვის, უკრაინის ეროვნული ინტერესების, ეროვნული […]

შესავალი        თანამედროვე ეპოქაში ხელოვნური ინტელექტი სამართლიანადაა მიჩნეული მეოთხე ინდუსტრიული რევოლუციის პირმშოდ.[i]  სულ უფრო და უფრო იზრდება მისი როლი სამართლებრივ სფეროშიც. ხელოვნური ინტელექტის ინტეგრაცია საარბიტრაჟო წარმოებაში დაჩქარებული ტემპით გარდაქმნის მის პროცედურულ საკითხებს.  არბიტრაჟისთვის, როგორც დავის გადაწყვეტის ალტერნატიული და არატრადიუციული მექანიზმისთვის, მნიშვნელოვანია სწრაფი და ეფექტური ადაპტირება ცვლილებებთან.       ხელოვნური ინტელექტის ინსტრუმენტებს უპირობოდ აქვთ პოტენციალი არბიტრაჟის პროცესი […]

ბოლო პერიოდში ტექნოლოგიური პროგრესი იურიდიული საქმიანობის განუყოფელი ნაწილი გახდა. შესაბამისად თანამედროვე არბიტრაჟში ფართოდ გამოიყენება საშუალებები, რომლებიც ხელოვნურ ინტელექტზეა (AI) დაფუძნებული. ყოველივე ამის ფონზე, სულაც არ არის გასაკვირი, რომ სასამართლო პრაქტიკა ამ მიმართულებით დღითიდღე ვითარდება. ამის ერთ-ერთი მაგალითია კვებეკის უმაღლესი სასამართლოს მიერ 2026 წლის 22 აპრილს მიღებული გადაწყვეტილება საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების წერისას AI-ს გამოყენებასთან დაკავშირებით. საქმეში ARIHQ […]

შესავალი სულუს სასულთნოს მემკვიდრეების დავა მალაიზიის სახელმწიფოს წინაღმდეგ ბოლო წლების ერთ-ერთი ყველაზე კონტრავერსიული და საყურადღებო საარბიტრაჟო  დავაა. ყურადღება ამ დავამ არამარტო მისი ისტორიული მნიშვნელობის, არამედ დავის განმავლობაში განვითარებული პარარელური მოვლენების (მათ შორის საბოლოოდ არბიტრის სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობის დადგომის და მრავალ იურისდიქციაში დავის გაგრძელების)  გამო მიიქცია. ყველაფერი კი საუკუნების წინ, 1878 წელს დაიწყო, ჯერ კიდევ მაშინ, […]

შესავალი დავიწყოთ ძალიან შორიდან. 1455 წლის 6 ნოემბერი იდგა. გერმანიის ქალაქ მაინცში რაინის მდინარიდან მონაქროლი ქარი ფანჯრების გავლით გუტენბერგის სახელოსნოში აღწევდა და კედლებზე გასაშრობად ჩამოკიდებულ ნაბეჭდ ფურცლებს აშრიალებდა. გუტენბერგმა ნერვიულად აიღო ერთ-ერთი ფურცელი, ფანჯარას მიუახლოვდა, ფურცელი აღმართა და დააკვირდა შავი შრიფტის მშვენიერ ხაზებს, რომლებიც ასე აკურატულად იყო დაწერილი სვეტებად. ამაყობდა თავისი ნამუშვრით, თავისი შესანიშნავი საბეჭდი […]

ფრანგული სასამართლოების საერთაშორისო საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებების ცნობისა და აღსრულების მომხრე განწყობა საყოველთაოდ ცნობილია.[i] საფრანგეთის სასამართლოები, ისტორიულად, საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების შემოწმების მინიმალისტური სტანდარტით გამოირჩევიან.[ii] თუმცა, უკანასკნელ წლებში ფრანგული სასამართლოების პრაქტიკაში იმ საერთაშორისო საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებების შემოწმების ფარგლების გაფართოების ტენდენცია შეინიშნება, რომელიც ფულის გათეთრებისა და კორუფციის საკითხებს ეხება. დღევანდელ ბლოგ-პოსტში განხილული იქნება ფრანგული სასამართლოების მიერ, საერთაშორისო საჯარო წესრიგთან შესაბამისობის საფუძვლით, […]

AI-ს გამოყენება საარბიტრაჟო წარმოებისას – მიღებული გაიდლაინების მიმოხილვა I. შესავალი OECD-ს მიერ ხელოვნური ინტელექტი (“AI”) განიმარტება შემდეგნაირად: „ ხელოვნური ინტელექტი (AI) წარმოადგენს მოწყობილობაზე დაფუძნებულ სისტემას, რომელიც პირდაპირი ან ირიბი  მიზნების მისაღწევად ამუშავებს მიღებულ ინფორმაციას და მის საფუძველზე ქმნის შედეგებს — მაგალითად, პროგნოზებს, შინაარსს, რეკომენდაციებს ან გადაწყვეტილებებს, რომელთაც შეუძლიათ ფიზიკურ ან ვირტუალურ გარემოზე ზემოქმედება. AI სისტემები […]

შესავალი არბიტრაჟი საერთაშორისო ასპარეზე დავის ალტერნატიული გადაწყვეტის ერთ-ერთ ყველაზე მიმზიდველ მეთოდად იქცა [[i]]. ამას განაპირობებს არა მხოლოდ ის, რომ არბიტრაჟს მხარეებისთვის ორმხრივად მომგებიანი ვითარების უზრუნველყოფა შეუძლია, რაც ვერ ხერხდება ჩვეულებრივი სასამარლო დავის დროს, არამედ ისიც, რომ ის ბევრად სრწაფი, ნაკლებად ძვირი, კონფიდენციალური და მოქნილია [[ii]]. თუმცა, რა თქმა უნდა, არბიტრაჟს მრავალი სირთულე და ბევრი დაბრკოლება […]